Het Pelgrimspad (deel 1) etappe 12

Vandaag 18 maart 2026 was een gedenkwaardige dag. Toch wel een beetje zenuwachtig had ik gisterenavond de wekker gezet om 07.45 uur. Ik wilde mij natuurlijk niet verslapen. Ruim voordat de wekker afging was ik al klaar wakker. Vandaag ging het dan gebeuren. Frans en ik zouden vandaag de laatste etappe van het Pelgrimspad deel 1 gaan wandelen. Toch wel een beetje spannend, het volbrengen van ons 2e L(ange)A(fstands)W(andelpad).  Voor degenen die wat later onze wandelbelevenissen zijn gaan volgen, de 1e LAW, die wij hebben gelopen was het “Limespad”.

22 oktober 2025 zijn wij in Amsterdam op het Centraal Station gestart met de 1e etappe van het Pelgrimspad en vandaag stond dus de laatste etappe op het programma. Natuurlijk was er ook dit keer weer de voorpret met het uitvogelen van het vervoersschema. Dit keer was het niet echt ingewikkeld.

Zoals de laatste weken te doen gebruikelijk vertrokken wij om 09.16 uur met de trein vanaf het   station Bodegraven naar Den Bosch. Net zoals vorige week ook nu weer de overstaptruc in Utrecht toegepast, zodat wij sneller als de “directe” intercity in Den Bosch aankwamen. Wederom precies op tijd om de Buurtbuzz lijn 239 naar de Nieuwkuijkseweg in Helvoirt te pakken. Hier bevond zich het beginpunt van de etappe van vandaag.

En wat troffen wij het weer met het weer! Leuk zo’n woordspeling. Twee weken geleden beëindigden wij op de Nieuwkuijkseweg de 11e etappe onder de stralende zon. Vorige week woensdag moesten wij een weekje overslaan in verband met de toneelactiviteiten van Frans. Wat een uienweer was het toen! En dan vandaag weer prachtig weer op deze Nieuwkuijkseweg. Ik heb het al een keertje eerder geopperd in één van mijn vorige verslagen, maar het lijkt wel of wij tijdens het lopen van dit Pelgrimspad door de hogere machten worden gezegend met prachtig wandelweer.  Ik had hierdoor op deze verkiezingsdag bijna mijn hokje rood gekleurd bij een partij met een religieuze inslag.

Door het goed op elkaar aansluitende OV konden wij al om 10.40 uur starten met onze wandeling. Twee weken geleden hadden wij de Loonse-, en Drunense duinen achter ons gelaten. Maar in Brabant lopen de mooie gebieden in elkaar over, want al snel liepen wij het bos- en recreatiegebied “De IJzeren Man” in. De route voerde ons over een pad door het bos en langs een groot meer.

Hier vindt je werkelijk alles om een mooie dag te recreëren, zowel in de winter als in de zomer. En wat hoort bij een groot recreatiegebied? Jawel, horeca! Met uitzicht op het meer is daar restaurant “Strandhuys IJzeren Man”.

Daar kan je gewoon niet langslopen, ook al ben je pas een paar kilometer onderweg. Jullie begrijpen dat wij hier onze traditionele bak koffie hebben genuttigd. Zonder gebak!

Na de koffie weer snel in de benen. Nog een stukje langs het meer en voor we het wisten liepen we Vught binnen. Ook hier werden wij weer door camera’s in de gaten gehouden, want de EBI gevangenis is nooit ver weg. We staken de weg over en kwamen in het volgende mooie bosgebied, t.w. de Vughtse Lunetten. Lunetten? Dat was toch bij Utrecht. Jawel helemaal gelijk. Dus heb ik even voor jullie opgezocht wat nu precies de betekenis is van “Lunetten”. Nou eigenlijk heel simpel. Een “lunet” is een klein vestingwerk als onderdeel van een grotere verdedigingslinie. De Lunetten van Vught werden gebouwd tussen 1844 en 1848 als voorposten van Fort Isabella.

In dit bos bevindt zich het Nationaal Monument Kamp Vught, maar de Pelgrimsroute leidde ons langs de ingang van de Fusilladeplaats, vlakbij Kamp Vught.

Op een voormalige schietbaan van het Nederlandse leger hebben hier vooral in augustus en september 1944 massale executies plaatsgevonden onder druk van de oprukkende geallieerden. In het totaal zijn hier 329 mannen geëxecuteerd. De namen van deze mannen staan op een muur aan het eind van de schietbaan. Heel indrukwekkend.

Onder de indruk en door de serene rust van het bos, waar wij doorheen liepen, probeerden wij in stilte te begrijpen hoe dit allemaal heeft kunnen gebeuren. Natuurlijk bespreken wij onder het lopen ook de huidige situatie in de wereld en dat is momenteel net zo "dwaas". Mochten jullie gedacht hebben dat wij onderweg alleen maar slap ouwehoeren, dan hebben jullie het mis. Alhoewel……..!

En dan staan wij weer aan de oever van een voor ons bekend kanaal, namelijk het Drongelens kanaal. Hier hebben wij de vorige etappe ook al een stuk langs gelopen. Opeens werd Frans heel enthousiast. Hij dacht dat hij zijn hond Coco aanzag komen lopen. Snel heb ik Frans er attent op gemaakt, dat er nog meer Berner Sennen honden in Nederland rondlopen. Toch maakte het deze Berner Sennen niet uit dat Frans niet zijn echte baas was. Er was direct een warme klik. Ik ben benieuwd of Frans zijn Coco heeft verteld over zijn rendez-vous met de Brabantse Berner Sennen.

Het pad langs het kanaal bracht ons bij Fort Isabella.

Leuk om te zien hoe op dit terrein woningbouw is gerealiseerd met het “kazerne” gevoel. Bijzonder voor ons was om het Fort te bezoeken, waar de “Lunetten”, waar wij langs hadden gelopen, een onderdeel van waren. En wat hoort bij een fort? Jawel kanonnen! Ik kon het niet laten! Even een “kanonzitmomentje”. 

Bij dit fort stond op het parkeerterrein ook een busje met een wel heeeeeeeeel mooie belettering, t.w. "Keilekkere worstebroodjes". Brabantser wordt het niet!

Na het terrein van het fort kwamen wij langs de rondweg van Den Bosch te wandelen. Via een hele hoge wandelbrug over deze rondweg kwamen uit in het uiterste puntje van de bebouwde kom van Den Bosch, de Vughterweg om precies te zijn. Deze weg loopt parallel aan de rivier De Dommel en uiteraard ons wandelpad ook. Zo liepen we in no time over de oude stadwallen van Den Bosch, langs de Dommel met uitzicht op een prachtig natuurgebied. Dit natuurgebied was volgens mijn gelegenheidsgids, Frans dus, ooit een groot moerasgebied geweest. De bijnaam van Den Bosch is dan ook “Moerasdraak”. Mooi dat contrast. Aan de ene kant het bruisende centrum van Den Bosch en de andere kant een prachtig natuurgebied. Door het mooie weer stikte het van de wandelaars in het natuurgebied.

Natuurlijk stonden op de stadwallen de onvermijdelijke kanonnen, die vroeger dienst hadden gedaan bij de bescherming van Den Bosch. De drang was weer groot, maar ik had een half uurtje daarvoor al mijn “kanonzitmomentje” gehad. Genoeg is genoeg!

Frans ontpopte zich als een ware Den Bosch gids. Deze kennis had hij vergaard tijdens een stedentripje samen met zijn vrouw. Tel daarbij op dat zijn vrouw sowieso een ware Den Bosch kenner is en je hebt een prima gelegenheidsgids. Leuk die extra weetjes. Dat geeft nog meer gevoel bij een stad. Niet dat Den Bosch dit nodig heeft. Wat een mooie en gezellige stad is dit zeg. Uiteraard hielp het uitbundig schijnende zonnetje hier ook aan mee.

Als je in Den Bosch bent kun je niet om de St. Janskathedraal heen.

Wat een schitterend gebouw en eigenlijk het “officieuze” eindpunt van onze Pelgrimstocht deel 1, want vanaf 1381 kwamen er pelgrims naar de St. Janskathedraal, omdat er wonderen werden toegeschreven aan een Mariabeeld. Voor ons het bereiken van de St. Janskathedraal dan wel geen wonder, maar een hoogtepunt. De afronding van ons 2e Lange Afstand Wandelpad was een feit. Hadden wij mooi weer geflikt!

De “officiële” route voerde ons nog wat verder dwars door de binnenstad. Heel leuk. Ondertussen vonden wij dat wij deze etappe feestelijk moesten afsluiten. Dat was vandaag niet zo moeilijk, want het stikte van de terrassen. Gids Frans koos voor een terras naast het standbeeld van “zoete lieve Gerritje”.

Ik ga er van uit dat de meesten dit Nederlandse liedje wel kennen. Hier hebben wij van een fijne lunch genoten met een lekker koud biertje.

En dan heb ik het nog niet over de Brabantse gezelligheid onder het eten. Die werd verzorgd door twee dames die een tafeltje naast ons zaten en zorgden voor een gezellig gesprek. Gezellig of nieuwsgierig? Wat maakt het uit!

Maar aan alles komt een einde, maar nog steeds niet aan de “officiële” route van het Pelgrimspad. Deze eindigde in de straat tegenover het Centraal Station, de Stationsweg. Nu zie ik voor mij dat zo hier en daar lezers opveren. Stationsweg? Daar is toch banketbakkerij Jan de Groot? Jawel die is daar! En voor degene, die nu nog rustig in hun stoel zitten en geen idee hebben waar het over gaat zal ik het mysterie oplossen. Zoals jullie weten staat Den Bosch onder andere bekend om de Bossche bollen en HET adres voor de originele bollen is Jan de Groot. Het kan daar zo druk worden dat er buiten de winkel een verkeerslicht is geïnstalleerd. Als het verkeerslicht op rood staat kan je de winkel niet meer naar binnen.

Gelukkig voor ons was het vandaag lekker rustig. Met allebei een doos met 2 Bossche bollen stapten wij vervolgens in de directe trein naar Bodegraven. Met deze bollen hebben ook onze dames de afronding van het Pelgrimspad gevierd.

En nu? Gaan Frans en ik in een “zwart” gat vallen. Natuurlijk niet. Volgende week woensdag starten wij alweer met het volgende Lange Afstands Wandelpad. Welke? Ik ga daar een soort quizvraag van maken. Ik ben benieuwd of er “volgers” zijn die voor a.s. woensdag de oplossing weten.

Het pad heeft de naam van een belangrijk figuur in de Nederlandse geschiedenis. Zijn bijnaam was “Der Keerlen God”. Jawel we blijven in de religieuze hoek.

Tot volgende week.